Hürmüz Boğazı'dan sadece o gemiler geçebiliyor
Hürmüz BoÄŸazı'nda 28 Åžubat'ta baÅŸlayan askeri operasyonlar ve ardından gelen karşılıklı misillemeler, küresel enerji ticaretinin ÅŸah damarını fiilen felç etti. Mart’ta yalnızca 144 geminin geçtiÄŸi kritik hatta, sevkiyatın büyük bölümü Çin ve Hindistan baÅŸta olmak üzere Asya ülkelerine yönelirken, trafik savaÅŸ öncesi tek günlük ortalamanın bile altına geriledi.
Küresel enerji ticaretinin kilit geçiÅŸ noktalarından biri olan Hürmüz BoÄŸazı’nda gemi trafiÄŸi, Orta DoÄŸu’daki savaşın etkisiyle sert ÅŸekilde daraldı. 1-23 Mart döneminde BoÄŸaz’dan yalnızca 144 gemi geçiÅŸ yaparken, bu sayının savaÅŸ öncesinde tek bir günde ulaşılan seviyeye yakın olması dikkat çekti.
Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi verilerine göre, dünya petrol arzının beÅŸte birini taşıyan bu stratejik su yolu, artık sadece "risk alabilenlerin" rotası haline gelmiÅŸ durumda. Kpler verileri, Mart ayının ilk üç haftasında boÄŸazdan sadece 99 geminin geçtiÄŸini gösteriyor.
Uzmanlar, bu düÅŸüÅŸün küresel enerji piyasaları ve tüketim malları tedariki üzerinde geri dönülemez etkiler yaratabileceÄŸi konusunda uyarıyor.Enerji ticaretinin kalbi.
GEÇÄ°Åž YAPAN GEMÄ°LERÄ°N ARKASINDAKÄ° SIR
Yapılan derinlemesine analiz, bu tehlikeli suları kullanmaya devam eden gemilerin kimliÄŸini de deÅŸifre etti. GeçiÅŸ yapan her üç gemiden birinin doÄŸrudan Ä°ran ile baÄŸlantılı olduÄŸu belirlendi.
Bunlar arasında Ä°ran bayraklı 14 geminin yanı sıra, Tahran’ın petrol ticareti nedeniyle yaptırım listesinde olan "gölge filoya" ait gemiler de bulunuyor.
Öte yandan Çin ve Hindistan merkezli ÅŸirketlerin gemileri ile Yunanistan bandıralı bazı ticaret gemilerinin de Ä°ran limanlarına yanaÅŸmaya devam ettiÄŸi gözlemlendi.
ROTA DEĞİŞİKLİĞİ VE Ä°RAN KONTROLÜ
Denizcilik verileri, kaptanların artık uluslararası güvenli kanalları deÄŸil, Ä°ran kıyılarına paralel giden riskli rotaları tercih ettiÄŸini gösteriyor. 15 Mart'ta bir Pakistan tankerinin izlediÄŸi rota, bu durumun en somut örneÄŸi. Savunma uzmanı Bradley Martin’e göre, gemiler mayınlardan kaçınmak veya Ä°ranlı yetkililerin "güvenli geçiÅŸ" talimatlarına uymak için rotalarını bilerek deÄŸiÅŸtiriyor.
Windward Maritime Analytics’ten Michelle Wiese Bockmann ise durumu ÅŸöyle özetliyor: "Ä°ran, saldırı ve mayın korkusunu kullanarak boÄŸazı fiilen kendi kontrolü altına alıyor."
Basra Körfezi’nin çıkışında yer alan Hürmüz BoÄŸazı, bölgedeki petrol ve sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gazın (LNG) Umman Denizi üzerinden küresel pazarlara ulaÅŸtırılmasında kritik rol oynuyor. 28 Åžubat öncesinde dünya petrol tüketimi ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si ile deniz yoluyla yapılan gübre sevkiyatının üçte biri bu hat üzerinden gerçekleÅŸiyordu. Sevkiyatların büyük kısmı Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine yöneliyordu.
Ä°ngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre, normal ÅŸartlarda BoÄŸaz’dan günlük ortalama 138 gemi geçiÅŸ yapıyordu. Ancak ABD ve Ä°srail’in 28 Åžubat’ta Ä°ran’a yönelik saldırılarıyla birlikte bu trafik hızla geriledi.
MarineTraffic verilerine göre, saldırıların baÅŸladığı gün BoÄŸaz’dan 84 ticari gemi geçti. Bunların 56’sını petrol ve kimyasal ürün taşıyan tankerler, 19’unu kuru yük gemileri, 3’ünü LNG ve 6’sını LPG tankerleri oluÅŸturdu. Aynı gün geçen sıvı yakıt tankerlerinin 24’ünün boÅŸ olduÄŸu, diÄŸerlerinin ise ham petrol ve türevleri taşıdığı belirlendi.
OÄžRAFÄ° AVANTAJ VE ÇOKLU TEHDÄ°T
Uzmanlar, Hürmüz BoÄŸazı'nın dar ve sığ yapısının yanı sıra bölgedeki daÄŸlık kıyı ÅŸeridinin Ä°ran'a stratejik bir avantaj saÄŸladığına dikkat çekiyor. Ä°nsansız hava araçları, füzeler ve sürat motorlarının yarattığı hibrit tehdit, geleneksel mayın tarama gemilerinin bile müdahalesini imkansız kılıyor.
BoÄŸazdaki sığ sular, gemilerin manevra kabiliyetini kısıtlarken, yüksek kıyı ÅŸeridi Ä°ran güçlerine baskın tipi saldırılar için uygun zemin hazırlıyor.
Yorumlar (0)
Gülsu Sağ
En doğru ve en kaliteli haberi yansıtan Gez Medya'ya teşekkürler. Bir Ege'li olarak Tunç Soyer'i canı gönülden destekliyoruz.