Cumhuriyet’in 103. Yılında Bize Kazandırdıkları

Cumhuriyet, bir milletin yalnızca yönetim biçimi değil; geleceğe uzattığı umut dolu bir eldir. 103 yıl önce yakılan meşale, bugün hâlâ yolumuzu aydınlatıyor.

Cumhuriyet bize özgürlüğü, eşit yurttaşlığı, eğitimi, bilimi ve çağdaşlaşma idealini kazandırdı. Kadınların toplumda daha güçlü bir yer edinmesinin, çocukların eğitim hakkına kavuşmasının ve bireyin kendi geleceği üzerinde söz sahibi olmasının önünü açtı.

Cumhuriyet; köyden kente, okuldan üniversiteye, bilimden sanata kadar hayatın her alanında yeni bir ufuk açtı. Bize sadece bir ülke değil, geleceğe inanma cesareti bıraktı.

Bugün 103 yaşında olan Cumhuriyet, geçmişten aldığımız büyük bir miras olduğu kadar, gelecek nesillere bırakacağımız önemli bir emanettir.

Bu nedenle Cumhuriyet’i anlamak, yalnızca bir bayramı kutlamak değil; onun değerlerini yaşatmak, eğitime, bilime, özgürlüğe ve adalete sahip çıkmaktır.

103 yılın ardından hâlâ aynı duyguyla söylüyoruz: Cumhuriyet, dünün emaneti, bugünün sorumluluğu, yarının umududur.

Cumhuriyet döneminin bizlere kazandırdığı eşit haklar ve seçme seçilme hakkı bunlardan biridir. İlk kadın milletvekili Hatı Çırpa bunlardan biridir.

Bazı hayatlar vardır; bir insanın ömrünü aşar, bir ülkenin hafızasına dönüşür. Bazı isimler vardır; yalnızca bir dönemin insanı değil, bir değişimin, bir umudun ve yeni bir başlangıcın sembolüdür. Hatı Çırpan da böyle bir isimdir.

Onun hikâyesine baktığımızda yalnızca bir kadın milletvekilinin hayatını görmeyiz. Bir köyden çıkıp Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne uzanan bir hayatın içinde, Cumhuriyet’in sıradan insanların hayatına açtığı kapıları görürüz.

Hatı Çırpan, bilinen adıyla Satı Kadın, Ankara’nın Kazan yöresinden bir köylü kadınıydı. Cumhuriyet’in ilk yıllarında kadınların toplumsal ve siyasal hayatta daha görünür olmaya başladığı bir dönemde, 1935 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girerek milletvekili oldu.

Onun Meclis’e uzanan hikâyesi, aslında Cumhuriyet’in “yönetilen” ile “yöneten” arasındaki mesafeyi değiştiren anlayışının da çarpıcı örneklerinden biridir.