Basmane’ye adını veren gelenek yeniden hayat buluyor
Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi’nin hayata geçirdiÄŸi “Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi” projesinin tanıtımı 94’üncü Ä°EF kapsamında yapıldı. Basmane’ye adını veren geleneÄŸin yeniden hayat bulacağı çalışma umut ve heyecanla baÅŸlatıldı.
Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi kentin tarihi ve kültürel mirasına sahip çıkıyor. Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi tarafından, Türk Kadınlar BirliÄŸi Ä°zmir Åžubesi ile Ä°zmir Kalkınma Ajansı (Ä°ZKA) ortaklığıyla hayata geçirilen “Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi” projesiyle kentin köklü mirası yeniden canlandırılıyor. Adını bölgede kurulan basma üretim tesislerinden alan Basmane bu projeyle yeniden tarihi kimliÄŸine kavuÅŸacak. Çalışmayla ayrıca hem Basmane’nin Ä°zmir’in endüstri mirasındaki öneminin araÅŸtırılması ve bilimsel literatüre kazandırılması hem de geleneksel basmacılık mirasının atölyeler ve yenilikçi yöntemlerle sürdürülebilir bir üretim modeline dönüÅŸtürülmesi amaçlanıyor. Projenin tanıtımı 94’üncü Ä°EF kapsamında Kültürpark’ta kurulan Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi Sokağı’nda yapıldı.
“Yeniden basma ile anılan bir bölge olacak”
Projeyle, Pazaryeri Mahallesi’nde bulunan Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi’ne ait Fatma–Mustafa Hasdemir Binası gerekli dönüÅŸümle bir basma deneyim atölyesine dönüÅŸüyor. Aynı zamanda projenin paydaÅŸları olan farklı konulardaki çalışma gruplarının üretimle iç içe çalışmalarını gerçekleÅŸtirecekleri bir kültür, eÄŸitim ve paylaşım merkezi haline geliyor. Ustaların, zanaatkârların, bilim insanlarının, sanatçıların gençlerin ve meraklıların bir araya geleceÄŸi bu mekân, hem üretim kültürünü yaÅŸatacak hem de geçmiÅŸin renkli hikâyelerini geleceÄŸe taşıyacak. Çalışmayla; kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanmalarına katkı saÄŸlamak, bölgedeki yerel ekonomiyi ve turizmi canlandırmak, Ä°zmir’in özgün desen ve tasarımlarını çaÄŸdaÅŸ yöntemlerle yeniden yorumlamak, ekolojik ve yenilikçi üretim modellerinin geliÅŸmesine öncülük etmek amaçlanıyor.
“Müjde vermek istedik”
Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi BaÅŸkanlığı’na baÄŸlı Kültürel Mirasın Yönetimi ve Tanıtımı Åžube Müdürü AyÅŸegül Güngören proje hakkında bilgi verirken, “Basmane’ye adını veren basma zanaatının Ä°zmir’de tanınmasını saÄŸlamak istiyoruz. Aynı zamanda bir deneyim atölyesiyle üretime yönelik adımlar atmak istiyoruz. Ä°zmir Kalkınma Ajansı ve derneklerin desteÄŸiyle yola çıktık. Atölyemizi kurmaya baÅŸladık. Basmanelileri bu anlamda bilgilendirmek, ilgi duyan kadınlarımıza eÄŸitim verebilmek için baÅŸladığımız yeni bir yolculuk. Ä°EF’de projenin müjdesini vermek istedik. Çok da ilgi görüyoruz ve memnunuz” dedi.
“Ä°zmir mirasının öne çıkması için çalışıyoruz”
AyÅŸegül Güngören, Ä°zmir’de tarihi kent merkezinin çok önemli bir parçasını kaplayan Basmane’ye de adını veren basma üretim merkezine deÄŸinirken, “Osmanlı kaynaklarında kadınların baÅŸörtüsü olan çember tarzı örtülerin, yazmaların basıldığına dair bilgiler var. Ama bazı Avrupa kaynaklarında da Smyrna Kumaşı olarak ünlenmiÅŸ ve Ä°zmir’de basıldığını düÅŸündüÄŸümüz top kumaÅŸlar da var. Bu önemli bir kültür. Osmanlı’da locası da olan bir üretim biçimi. Daha sonra ihraç ürünü olmuÅŸ. Bu peÅŸinde koÅŸulması gereken bir konu. Bu tür bilgilerin derlenip toparlanıp Ä°zmir mirasının öne çıkarılması için çalışıyoruz. Projeye bir umutla ve heyecanla baÅŸlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Basmane üretim tesisi, 18. yüzyıl ortalarında bugünkü Basmane Garı’nın bulunduÄŸu yerde kurulmuÅŸtu. 1850’li yıllara kadar aktif olan Basmahane Fabrikası, ithal ürünlere uygulanan düÅŸük vergiler karşısında rekabetini sürdürememiÅŸ, binası kamulaÅŸtırılarak yıkılmış, yerine Kasaba Demiryolunu kente baÄŸlayan gar inÅŸa edilmiÅŸti.
Ä°zmir için önemi
Basmane semti, adını bölgede kurulan basma üretim tesislerinden aldı. 18. ve 19. yüzyıllarda Ä°zmir’in ticaret hayatında önemli bir yere sahip olan bu üretim tesisi ve çevresindeki atölyeler, hem kentin yerel ekonomisini güçlendirdi hem de Ä°zmir’in Avrupa’da o yıllarda basma kumaÅŸlarıyla anılmasını saÄŸladı. Günümüzde Basmane Garı’nın bulunduÄŸu alan ve çevresi, o dönemde bu üretim tesislerinin yoÄŸunlaÅŸtığı bölge oldu. Basmane’de doÄŸan geleneksel basmacılığın, Cumhuriyet’in planlı sanayileÅŸme hamlesiyle ÅŸekillenen Sümerbank çatısı ve yerel ölçekte Nazilli Fabrikası hattında evrilmesi, hem yerel üretim kültürünün dönüÅŸümünü hem de ulusal ekonomik politikalarının yerele yansımasını göstermesi açısından dikkat çekici hale geldi.
Proje, Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi BaÅŸkanlığı’na baÄŸlı Kültürel Mirasın Yönetimi ve Tanıtımı MüdürlüÄŸü yürütücülüÄŸünde, Sosyal Hizmetler ile Kadın ve Aile Hizmetleri, Kültür ve Sosyal Hizmetler daire baÅŸkanlıklarının ilgili birimleri, Türk Kadınlar BirliÄŸi Ä°zmir Åžubesi ile Ä°zmir Kalkınma Ajansı (Ä°ZKA) ortaklığıyla hayata geçiriliyor.
Yorumlar (0)
Gülsu Sağ
En doğru ve en kaliteli haberi yansıtan Gez Medya'ya teşekkürler. Bir Ege'li olarak Tunç Soyer'i canı gönülden destekliyoruz.